Charakterystyka ogólna pijawek

 

 

Pijawki używane whirudoterapii poznano już w starożytności, ale klasyfikacji dokonano znacznie później.

Hirudo medicinalis (Linnaeus, 1758), 

Hirudo verbana (Carena, 1820), 

Hirudo troctina (Johnson, 1816), 

Hirudo orientalis (Utevsky & Trontelj 2005).

 

 

 

 

pijawka7

Rodzaj Hirudo należy do rodziny pijawek właściwych Hirudinea.Są to wysoko wyspecjalizowane siodełkowce. Posiadają wtórną jamę ciała o charakterystycznej kanałowo-zatokowej budowie. Wtórna segmentacja ciała zanikła. Na obu krańcach ciała znajdują się przyssawki. Ciało jest podłużne, walcowate, bez przydatków i szczecin. U pijawek występuje stała liczba segmentów ciała. Segmenty nie pokrywają się z liczbą pierścieni zewnętrznych. Wszystkie pijawki posiadają siodełko. Zwierzęta te są protandrycznymi hermafrodytami o krzyżowym zapłodnieniu. Niektóre pijawki żywią się płynami ustrojowymi swoich żywicieli, lecz ich duża część to wolno żyjące drapieżniki i padlinożercy. Znakomita większość zamieszkuje środowisko wodne. Głównie są to gatunki słodkowodne, choć znane są również gatunki morskie Piscicolidae oraz lądowe. W Polsce stwierdzono występowanie 29 gatunków. Występują na wszystkich kontynentach za wyjątkiem Antarktydy. Są amfibiotami mogącymi żywić się krwią kręgowców. Mają dobrze umięśnione szczęki opatrzone w chitynowe zęby.

 

Jak działają i leczą pijawki ?

Wydzieliny z gruczołów ślinowych pijawek lekarskich oraz innych pijawek krwiopijnych w wyniku adaptacji do specyficznego trybu odżywiania wytworzyły specjalne substancje w swoich gruczołach ślinowych, umożliwiające łatwiejsze przyjmowanie pokarmu.

Do XIX wieku nie znano tych substancji, lecz jedynie obserwowano wydłużony czas krwawienia z ran po przyłożeniu pijawki oraz efekty lecznicze tych terapii. Nikt wówczas nie przypuszczał że ma to związek z występowaniem w gruczołach tych substancji. Efekty lecznicze przypisywano mechanizmowi upuszczania krwi, a nie działaniu skomplikowanych biochemicznie substancji. Pijawka po przyssaniu się do żywiciela wytwarza w przedniej przyssawce i gardzieli rodzaj pompy podciśnieniowej. Chitynowe zęby umieszczone na trzech szczekach rozpoczynają nacięcie skóry gospodarza w trójramiennym kształcie przypominającym markę znanego samochodu Mercedes. W trakcie zagłębiania szczęk w skórze z zakończeń gruczołów ślinowych umiejscowionych w szczękach wydzielane są substancje do ciała żywiciela. Aby umożliwić im maksymalna penetrację w głąb tkanek początkowo wydzielany jest enzym hialuronidaza oraz czynnik rozszerzający naczynia, który prawdopodobnie działa na układ nerwowy przywspółczulny w ścianie naczyń powodując ich rozszerzenie oraz substancje znieczulające. Następnie wydzielane są antykoagulanty blokujące układ krzepnięcia krwi i produkowany przez bakterie antybiotyk i inne substancje zapobiegające rozkładowi krwi w jelicie pijawki. Wszystkie mechanizmy hirudozwiązków maja umożliwić pijawce bezpieczne pobranie pokarmu w jak najkrótszym czasie i przygotować go do przechowania na okres kilku miesięcy do dwóch lat.

 

Wyróżniamy kila etapów działania substancji gruczołów ślinowych:

  • Działanie przeciwbólowe po nacięciu skóry

  • Wpuszczenie do krwioobiegu żywiciela substancji o działaniu neurotropowym , uspokajającym, euforycznym, by zwierzę nie oddaliło się zbyt daleko od naturalnego rezerwuaru pijawki i nie wykonywało zbyt gwałtownych ruchów utrudniających pozyskiwanie przez nią pokarmu

  • Następnie wydzielany enzym hialuronidaza ma zwiększyć w czasie penetrację w głąb tkanek pozostałych substancji gruczołów ślinowych

  • Substancje rozszerzające naczynia krwionośne głównie kapilarne.( np histamina). Rozszerzenie naczyń powoduje zwiększony napływ krwi w okolice przyssania pijawki.

  • Potem antykoagulanty blokujące układ krzepnięcia w celu zapobieżenia powstawaniu zakrzepów, które mogłyby zmniejszyć zarówno  ilość pobieranej jak i utrudnić jej transport od gardzieli po kieszonki jelitowe

  • Substancje fibrynolityczne. Występujące zmiennie ilościowo i jakościowo w różnych gatunkach pijawek lekarskich. Ich rola polega na rozbijaniu i rozpuszczaniu istniejących i powstających skrzepów

  • Modulatory układu fibrynogenezy (np. Calina) w celu wydłużenia blokady układu krzepnięcia w przypadku gdyby proces pobierania pokarmu wydłużyłby się z różnych przyczyn, a wstępnie wpuszczone antykoagulanty(np. hirudyna) przestałyby już działać.

  • Związki zmieniające napięcie włókien tkanki łącznej(np. elastaza, kolagenaza). Substancje te maja zmniejszyć napięcie tkanek i spowodować lepsze ich ukrwienie i co za tym idzie większy napływ krwi w miejsce ich działania.

 

Nasze pijawki pochodzą z legalnej i posiadającej stosowne certyfikaty hodowli z firmy BIOGEN w Namysłowie.

Copyright Parmed. All rights reserved.

Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, drukowanie, przetwarzanie elektroniczne bez pisemnej zgody Parmed jest zabronione i objęte prawem autorskim.

Wyjątek stanową materiały udostępnione na stronie do pobrania.

Go to top